Inheems- en uitheems fruit

Teelt, snoei en verzorging van fruitbomen, druiven, kleinfruit, noten en bijzondere fruitsoorten. Bijzondere tomaten.

zaterdag 25 maart 2017

Zelfbestuivende kiwibessen planten in de tuin.



KENMERKEN VAN KIWI- EN KIWIBESSENPLANTEN.
Breng meer kleur en smaak in je tuin met een niet-alledaagse fruitsoort, de kiwibes (Actinidia arguta).
Deze zoete, groene bessen (minikiwi's) rijpen vanaf half september gedurende een drietal weken.
De bessen zijn rijk aan vitaminen, nuttige mineralen en antioxidanten.

PLANTTIPS.
Kiwibessen zijn gemakkelijke klim- en leiplanten die wel enige steun vragen. Een pergola of een tamelijk zonnige muur (schutting) met horizontale draden zijn zeer geschikt. Deze bijzondere fruitsoort wordt bestoven door een mannelijke kiwibes.
Er zijn ook twee parthenocarpe kiwibessen die zonder mannelijke bestuiver vruchten geven:
-'Issai', met kleine groene bessen.
-'Kokuwa', met groene vruchtjes zonder zaden
-'Vitikiwi', met tamelijk grote groene vruchtjes.
De tweeslachtige (zelfbestuivende) 'Issai', Kokuwa en Vitikiwi kan je ook zoals frambozen waaiervormig leiden aan horizontaal gespannen draden.
Vanaf nu zijn deze zelfbestuivende kiwibessen ook te bekomen in de tuincentra.
Kiwibessen kan je ook in grote potten & kuipen op het terras kweken. Breng een steun aan om de takken aan vast te maken.

KIWIBESSEN ZIJN VATBAAR VOOR LENTENACHTVORST!
- In maart en april zijn de jonge scheuten erg gevoelig voor lentenachtvorst!
Meer lezen over kiwibessen, kiwiberry of minikiwi (Actinidia arguta).
Bescherm de uitgelopen planten 's avonds en 's nachts met vliesdoek (groeidoek). Overdag moet je het beschermmateriaal opnieuw verwijderen.
Als er nachtvorst wordt voorspeld dan kan je planten in pot kan je ook 's avonds binnen zetten en 's morgens (vanaf 10u) opnieuw buiten zetten.
- Planten waar de jonge scheuten bevroren zijn lopen nadien opnieuw uit, maar bloemen en vruchtjes moet je direct niet meer verwachten.
- Een zwarte, vochtige en gesloten grond onder de kiwibessen zorgt ook voor een bescherming tot -3°C. Maak de boomstrook vrij van alle concurrerende begroeiing (gras, onkruid, ...). Maak de grondoppervlakte nat zodat de grond overdag meer warmte kan opnemen en 's nachts die warmte opnieuw kan afgeven.
Gras naast de kiwibessen dien je kort af te maaien en op een hellend perceel zorg je ervoor dat op het laagste punt de koude weg kan zakken.
- Nieuw aangekochte jonge planten die enkele dagen in een verwarmde ruimte stonden zijn bijzonder gevoelig voor bevriezen!

GEZONDE GROEI.
In openlucht zijn kiwibessen weinig vatbaar voor schimmelziekten en insectenaantastingen, waardoor gewasbehandelingen meestal niet nodig zijn. (In de kas/serre zijn kiwibessen gevoelig voor aantasting door spintmijten).
Vanaf maart zijn kiwibessen (plantgoed) redelijk gemakkelijk te vinden in tuincentra en fruitkwekerijen.
Een overzicht van kwekerijen waar je plantgoed van kiwibessen en fruitstruiken kan bekomen.
De zelfbestuivende kiwibessen zijn ook te gebruiken om in een grote pot of kuip op een zonnig terras te houden.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Uitvoerige teelttips voor kiwibessen kan je lezen in het boek "Gemakkelijk Fruit, uit eigen tuin, van terras of balkon". Met 6 pagina's foto's en teelttips!
Uitvoerige teeltinformatie en tips ivm verzorging van kiwi's en kiwibessen in de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder)

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM KIWI EN KIWIBESSEN:
Kiwibessen in de tuin planten en verzorgen. (Nieuw venster)

Maandelijks fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief. De volgende nieuwsbrief wordt op 1 april verstuurd.
Labels: Actinidia arguta, kiwi, kiwi bes, kiwiberry, kiwibessen, kiwi's planten, kiwibessen planten, planten kiwibessen, kiwi berry, gladde kiwi, minikiwi, arguta kiwi, planten kiwibes, planten kiwiberry

donderdag 23 maart 2017

Nazorgen bij het planten van fruitbomen geven een betere hergroei!




Foto's:
Kruisbes op stam met mulch van hakselhout.
Geënte boom met boomonderdelen.
Appelboom aan bamboe vastgemaakt met bindbuis.
Fruitbomen (en druiven) die vanaf januari tot maart geplant werden kan je best wekelijks extra water geven. Door een tekort aan water sterven in april dikwijls meer bomen dan in de zomerperiode!

DIRECT NA HET PLANTEN.
Om een optimale hergroei van fruitbomen en houtig kleinfruit te bekomen kan je best alles vastmaken aan de steunstok met boomband of bindbuis.
Fruitbomen en geleid kleinfruit vastmaken aan een steunpaal (steunstok) geeft de beste hergroei. Het bindmateriaal mag later niet insnoeren, dus hou hiermee rekening.
Maak voor een goede hergroei fruitbomen losjes vast aan een boompaal of aan de lei-draden.
Controleer de geënte fruitbomen op hun plantdiepte en afstand van de paal. De entplaats (griffelplaats) moet minstens 10 cm boven de grond staan (Laagstam). Een kleine correctie is nu nog mogelijk.
De bomen mogen NIET schuren tegen de boompaal of tegen de lei-draden. Schuurwonden kunnen bij appelbomen kankeraantasting veroorzaken! De bomen plant je op ca 10 cm (voetbreedte) van de boompaal.
In Vlaanderen komen de bomen bij voorkeur aan de oostzijde van de paal. Door de overheersende westenwind waaien ze dan weg van de paal.
Op droge grond zal je direct na het planten water geven. Bij het planten in het voorjaar kan het nodig zijn van wekelijks water te geven.
Dek de grondoppervlakte rond de boomstam met stalmest, stro of compost. (De boomstam zelf laat je vrij).

LATERE ZORGEN.
- Mulchen.
Door te mulchen op de boomspiegel (plantstrook) wordt het uitdrogen van de grond en onkruidgroei voorkomen. Bij jonge bomen is een boomspiegel van 50 x 50 cm per boom voldoende. Later vergroot je de boomspiegel naar 80 x 80 cm.
Laagstam-fruitbomen en kleinfruitstruiken die volledig in het gras staan groeien minder goed en geven sommige jaren geen vruchten doordat ze meer schade van lentenachtvorst hebben.
- Voorkom vraatschade.
Breng een bescherming aan tegen vraatschade van konijnen, hazen en vee.
- Voorkom het insnoeren van de etiketten/ labels.
Controleer of de etiketten niet kunnen insnoeren. Eventueel kan je de etiketten verwijderen en een plantschema maken van de bomen.
Meer lezen over nazorgen bij het planten van fruitbomen en fruitstruiken.

Moeilijke woorden? Meer lezen over tuintaal, vaktaal.
Bij een late aanplanting in het voorjaar kan het gewenst zijn wekelijks water te geven.
Jonge fruitbomen snoei je in maart-april. Laat bij pas geplante fruitbomen niet te veel zijtakken en bloemknoppen staan, want dit is nadelig voor een goede hergroei. Soms wordt er aangeraden alle bloemen te verwijderen.
Lees meer over het snoeitijdstip en de snoei van fruit in maart.

Maandelijks fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? De volgende nieuwsbrief wordt op 1 april verstuurd.
Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: boompaal, fruitbomen vastmaken, hergroei fruitbomen, nazorgen fruitbomen, fruitbomen planten, planten fruitbomen, fruitbomen leiden, verzorging jonge fruitbomen, beschermen fruitbomen

dinsdag 21 maart 2017

Abrikozen vragen weinig onderhoud (Prunus armeniaca)

Op sommige plaatsen staan de abrikozenbomen reeds in bloei!
Je kan nog steeds een abrikozenboom planten in je tuin!


Abrikozenbomen (Prunus armeniaca) bloeien mooi en vragen weinig onderhoud!
Biologische gedroogde abrikozen zijn bruin van kleur en niet oranje.
Gedroogde abrikozen die een mooie oranje kleur hebben werden behandeld met zwavel om bruinverkleuring tegen te gaan. Lees meer op http://www.voedwel.nl/weblog/abrikozen-gedroogd/
Maak een bijenhotel in je tuin voor solitaire bijen (metselbijen), want deze zijn reeds vanaf 8°C actief om bloemen te bezoeken. Solitaire bijen zorgen voor een optimale bestuiving zodat je verzekerd bent van de lekkere vruchten! Zie weblink "solitaire bijen".
Beperkt snoeien van abrikozenbomen mag je enkel doen vanaf half april tot half september. Sommige kenners snoeien enkel direct na de oogst.

KENMERKEN VAN ABRIKOZENBOMEN.
Abrikozenbomen zijn sierlijke fruitbomen die in het voorjaar erg opvallen. De roze bloemen in het vroege voorjaar (einde februari en maart) zijn erg mooi.
Door de vroege bloei en de kans op lentenachtvorst zijn er sommige jaren geen of slechts weinig vruchten.
Momenteel (voorjaar 2017) zijn de meeste abrikozenbloemen geopend. Een vroege bloei heeft het nadeel dat het dikwijls te koud is, waardoor bijen en hommels bijna niet aanwezig zijn om voor de bestuiving te zorgen. Koud weer zorgt er ook voor dat we langer kunnen genieten van de prachtige bloesems!
Een late bloei (sommige jaren) heeft als voordeel dat de kans op bevriezen van de bloemen kleiner is, waardoor er een grote kans op een goede oogst bestaat.
Na de sierlijke bloei komen er sierlijke bladeren, waartussen je in de zomer smakelijke vruchten kan vinden.
Ook in de siertuin verdient deze opvallende boom een plaats.
De meeste abrikozenrassen zijn zelfbestuivend, maar plant je toch twee verschillende abrikozenrassen dan ben je meestal verzekerd van de lekkere vruchten.
Abrikozenbomen zijn goede bestuivers voor Aprium-bomen (= kruising van Japanse pruimen x abrikozen).
Abrikozen mogen geoogst worden voor ze eetrijp zijn, ze rijpen nog verder na. De rijpe vruchten zijn rijk aan provitamine A en ijzer.

BOOMKENMERKEN.
Wetenschappelijke naam Prunus armeniaca
Nederlandse naam Abrikozenboom
Bloeitijd maart
Bloemkleur roze
Nectar en stuifmeelpollen N5/P5
Oogst juli, aug
Groeivorm boom, leivorm

PLANTTIPS VOOR ABRIKOZENBOMEN.
Planten van abrikozenbomen is nog steeds mogelijk. Nachtvorst is geen probleem om te planten.
Kies een goed doorlatende, zonnige en warme standplaats uit om abrikozenbomen te planten.
De grond mag lichtzuur of neutraal zijn.
De plantafstand is 3 tot 5 (8) meter, afhankelijk van de groeisterkte van de onderstam. Zie onderstamkeuze.

ONDERSTAMKEUZE VOOR ABRKOZENBOMEN.
Abrikozenbomen worden vermeerderd door oculeren en enten.
Oculeren geeft het meeste kans op succes.
Als tamelijk sterkgroeiende onderstam voor halfstam worden de pruimonderstammen 'Brompton' en 'Saint Julien A' gebruikt. Voor hoogstammen worden zaailingen van pruimen gebruikt.
Zaailingen van abrikozen geven pas na 10 tot 12 jaar bloemen en vruchten.
Als zwakgroeiende onderstam voor kleinblijvende laagstambomen zijn 'VVA-1' (Krymsk 1) en 'Pixie' bruikbaar.

RASSENKEUZE VAN ABRIKOZEN.
Interessante abrikozenrassen zijn o.a. 'Tros Oranje', 'Hongaarse', 'Orangered', 'Hargrand' en 'Kuresia'
Er bestaan ook kruisingen van abrikozen en Japanse pruimen, de PLUOT en APRIUM.
Er is ook een kruising van een Amerikaanse zandkerspruim en een abrikoos, nl de Cherrykose (CHERRYCOT). Een kruising van de Noord-Amerikaanse pruimensoort Prunus besseyi en de abrikoos (Prunus armeniaca). Sommigen beweren dat dit een kruising van kersen en abrikozen is.

Meer lezen over planten vermeerderen door oculeren en enten op een onderstam.
Abrikozenbomen zijn als laagstam, halfstam en hoogstam te bekomen. Deze bomen passen zowel in de siertuin als in de fruittuin. De meeste rassen zijn zelfbestuivend, maar kruisbestuiving kan soms een hogere productie geven.
Adressen waar je plantgoed van abrikozen en/of andere fruitsoorten kan bekomen.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN
Snoeien direct na de oogst is het beste. (Sommige kenners snoeien tijdens/na de bloei). Abrikozenbomen dragen vooral bloemen (en vruchten) op kort vruchthout. Zomersnoei in juni en juli (3x) waarbij de sterkst groeiende scheuten ingetopt worden is nuttig om meer kort vruchthout te krijgen. Lees meer in onderstaande boeken...
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie met verzorgingstips voor fruitbomen en kleinfruit

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM ABRIKOZEN:
Abrikozenbomen (beperkt) snoeien na de oogst.
Planten, snoeien en rassenkeuze van abrikozen (Prunus armeniaca).
Plantafstanden voor fruitsoorten.
Solitairbijen of metselbijen zorgen voor een betere bestuiving.

Maandelijks fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: abrikoos, abrikozen, armeense pruim, Prunus armeniaca, fruitbomen planten, planten fruitbomen, planten abrikozen, abrikozen planten, bestuiving abrikozen, abrikozenboom planten

maandag 20 maart 2017

Onkruidbestrijding bij fruitbomen en houtig kleinfruit.

De amandelbomen staan in bloei en sommige abrikozen- en pruimenbomen staan ook bijna in bloei. De open bloemen zijn erg vorstgevoelig!
Verwijder alle ongewenste plantengroei de fruitbomen en fruitstruiken. Het gras onder of naast de fruitbomen kan je best ook kort afmaaien!

Foto 01: Eenjarig onkruid "vogelmuur" groeit op stikstofrijke grond.

VOORDELEN VAN EEN ZWARTE BOOMSTROOK.
- Minder vorstschade aan de bloesems.
- Minder luchtwortels.
- Minder schade van de appelglasvlinder en vruchtboomkanker.
- Minder mechanische schade aan de stam bij het maaien van gras.
- Betere groei van bomen na het planten of verplanten.

Bij fruitbomen met begroeiing tot tegen de stam is er meer kans op vorstschade aan de bloesems. Ook kunnen er meer luchtwortels en schade door de appelglasvlinder ontstaan. Gevoelige appelrassen zijn meer vatbaar voor vruchtboomkanker als de stam onvoldoende kan opdrogen.

ZWARTE BOOMSTROOK TIJDENS DE BLOEI.
Een zwarte, gesloten en onkruidvrije boomstrook kan tijdens de bloei kan tot 3°C warmte uitstralen.
Mulchen met hakselhout, gras of andere materialen verhindert de warmte-uitstraling.
De boomspiegel van fruitbomen moet tijdens de bloeiperiode vrij blijven van gras en onkruiden.

Foto 02: Bloeikalender fruitsoorten en aantrekkelijkheid voor de bijen
KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN

Tijdens de bloeiperiode (maart, april, mei) is het meestal NIET gewenst de boomspiegel te laten begroeien om de schade t.g.v. lentenachtvorst te beperken. Ook met het mulchen onder fruitbomen kan je beter wachten tot na de bloei.

WANNEER DE BOOMSTROKEN VRIJ MAKEN VAN ONDERBEGROEIING?
Bij voorkeur een paar weken voor de bloei.
Droog en zonnig weer zijn ideaal om te hakken en te schoffelen!
Bij vroegbloeiende (steen)fruitbomen kan je nog hakken of schoffelen als er geen lentenachtvorst voorspeld wordt. Doe dit als het onkruid nog klein is of als het onkruid nog moet kiemen. Een losse grond onder bloeiende fruitbomen geeft meer schade door lentenachtvorst! Beschadig de stam niet, want dan kunnen er schimmels infecteren!
Bij de meeste appel- en perenbomen is de bloei meestal rond half april en kan je zonder problemen de grond (van de boomstroken) los maken.
Meer lezen over onkruidbestrijding bij fruitsoorten.

BREEDTE VAN DE BOOMSTROKEN?
- Voor houtig kleinfruit (trosbessen, frambozen, bramen) is een zwart gehouden boomstrook van 60 cm meestal voldoende.
- Voor laagstam-fruitbomen (appel, peer, kers, pruim, perzik) is een zwarte strook van 0,80 tot 1 meter goed.

Tijdens de maand april bloeien de meeste fruitbomen en het gevaar op bevriezen van bloemen is dan groot. In maart bloeien de gele kornoelje, amandelboom en de Japanse pruimen 'June Blood'.

Na de bloeiperiode kan je de boomstrook laten begroeien met allerlei bloeiende bodembedekkende planten, zodat er minder voedingsstoffen kunnen uitspoelen en nuttige insecten beter kunnen overleven. In de biologische fruitteelt mag er niet gespoten worden met scheikundige producten tegen onkruid (herbiciden), waardoor onkruidmanagement belangrijk wordt. Let op voor vruchtboomkanker en stambasisrot bij gevoelige appelrassen!
Bodembedekkende eenjarige planten zijn interessant om na de bloei onder fruitbomen te zaaien of te planten.
Lees meer over combinatieteelten, goede en slechte buren.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie met verzorgingstips voor fruitbomen en kleinfruit

Maandelijks fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: onkruidbestrijding fruitbomen, boomspiegel, fruitsoorten, onkruid fruitgewassen, onkruidbestrijding, zwarte strook, bodembedekkers fruit, onkruiden bestrijden, ongewenste planten

maandag 13 maart 2017

Meer zijtakken aan fruitbomen door te kerven of te ringen.

Je kan nu kleine insnijdingen in stam, harttak of gesteltakken maken om meer twijgen ofwel meer bloemen te bekomen.

VERSCHILLENDE METHODEN VAN KERVEN en TIJDSTIP.
1) Kerven boven knoppen (Ringen)
Het beschadigen van de boomschors boven een bladknop om het uitlopen tot twijgen te bevorderen. Dit werkje doe je voor het uitlopen (begin maart) ofwel direct na de bloei (half/einde april).

2) Kerven onder twijgen.
Door juist onder knoppen of twijgen te kerven ontstaan er meer bloemknoppen.

3) Verticaal kerven van stammen.
Door met een snoeimest verticale sneden te maken in de stam gaat deze sneller verdikken. Dit type van kerven gebeurt best in mei.

KERVEN OM MEER VERTAKKINGEN TE KRIJGEN.
De toevoersnede of het bovenkerven wordt het meeste toegepast en gebeurt juist boven het oog. Je stimuleert het oog door een grotere toevoer van water met mineralen.
Onvoldoende vertakkingen bij leivormen van appel, peer, pruim of kersen? Ook toe te passen bij jonge kersenbomen.
Je kan dan begin/half maart, bij het uitlopen van de knoppen, boven de knoppen inkervingen maken. Sommige kenners doen dit kerven direct na de bloei.

Indien er vruchthout ontbreekt dan kan je NU (in maart) met een scherp mes of metaalzaagje BOVEN de slapende knoppen een kleine inkeping maken (= "kerven").
Plaatsen waar er vruchthout ontbreekt kan je ook opvullen door in april enten en oculaties te plaatsen. (= "stekelvarkensgriffel" of "steekgriffel" )

Bij jonge kersenbomen met weinig vertakkingen kan je "kerven" op de harttak om nieuw vruchthout te doen ontstaan. Maak met een scherp mes of metaalzaagje een snede boven een aantal knoppen. Doe dit op een droge lentedag, zodat de wonde snel kan genezen.
Een jaar na het inkerven boven een knop ontstaat dikwijls een nieuwe twijg. (Foto van zoete kersenboom - Prunus avium)

KERVEN OM KNOPPEN MEER BLOEMEN TE DOEN VORMEN.
Bij de remsnede of het onderkerven kerf je onder de knop. De bladknop loopt dan trager en verzwakt uit.
Je kan juist onder een knop (of onder een jonge twijgen) kerven om meer assimilaten (suikers) in de knoppen op te slaan. Deze zorgen dan voor bloemknoppen op die plaats.
Bij voorkeur uitvoeren rond eind april.

KERVEN OM DUNNE STAMMEN TE DOEN VERDIKKEN.
Je kan verticale sneden maken in de stam om deze sneller te laten verdikken.
Het kerven gebeurt best in mei.
Het kerven gebeurt met een mes bij de bladknoppen. Je doorkerft een- tot tweemaal de schors, tot op het hout. Het resultaat is steeds plaatselijk beperkt.
Bij voorkeur enkel op pitfruitsoorten (appel en peer) toepassen. Steenfruitbomen (kersen, pruimen, .. ) zijn meer vatbaar voor schimmelaantastingen.

TIJDSTIP OM TE KERVEN?
Over het ideale tijdstip bestaat er discussie. Meestal maakt men inkervingen juist voor het uitlopen, maar er zijn ook andere ervaringen (Bijv. na de bloei).

HOE KERVEN MAKEN?
Je kan tot 5 mm diep snijden. De kerven zijn 2 tot 4 mm breed.
Dit werkje kan je doen met een metaalzaagje of met een snoeimes. Je kan met een mes een rechte ofwel een halvemaan-vormige snede in de bast maken.

ANDERE TALEN.
ENGELS: cincture fruit trees, girdling, ringing, ring-barking
FRANS: incision annulaire, écorçage circulaire

NUTTIGE WEBLINKS IVM KERVEN.
Leivormen van peren snoeien.
Zoete kersen snoeien en uitbuigen.
Snoeien van zoete kersenbomen.
Groente- en Fruit Encyclopedie met snoeiinformatie van fruitbomen en kleinfruit.

Maandelijks fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: kerven, kerven fruitbomen, bovenkerven, toevoersnede, onderkerven

vrijdag 10 maart 2017

Tomaten zaaien vanaf 10 tot 25 maart!

Het is NU de tijd om bijzondere tomatenplanten te zaaien op een warme plaats.
Foto 01: Uitgezaaide tomaten, net voor het bedekken met zaaigrond. Met stokjes maak je een verdeling om 12 verschillende rassen te zaaien. Het zaaikistje dek je af met glas en zet je op een warme plaats (20-25°C) gezet. (Zaaidatum 4 maart 2013)
Foto 02: zaaikist afgedekt met glas. Er komen condensatiedruppeltjes aan het glas, die opnieuw in de zaaikist vallen. Door de hoge luchtvochtigheid is de kieming meestal optimaal.
Foto 03: Pas gekiemde tomatenzaailingen 5 dagen na het zaaien. Niet alle rassen kiemen even snel. Na kieming moet je het glas verwijderen en de zaaikist meer in het zonlicht zetten. De temperatuur mag dalen tot 18-20°C. (Foto 9 maart 2013).
Foto 04: Er ontkiemen nog steeds tomatenzaden. Terwijl het buiten sneeuwt, staan de kiemplantjes binnenshuis aan een raam. (Foto maart 2013)
Foto 05: Foto van zaaikist genomen op 17 maart 2013 (Zaaidatum 4/3/2013). De meeste zaden staan al geruime tijd boven. Overdag wordt de zaaikist op een lichtrijke, warme plaats (serre/kas) geplaatst. 's Avonds wordt deze zaaikist opnieuw binnen in huis gebracht.

foto 06: Foto van zaaikisten genomen op 24 maart 2013 (De linkse kist is gezaaid op 9/3/2013. De zaaikist rechts werd gezaaid op 17/3/2013). De plantjes zijn voldoende groot op op te potten, maar door de nachtvorst moeten ze nog wat in de zaaikist blijven staan. Ook in de kas/serre is vriest het nu!

Foto 07: Jonge tomatenplantjes 'Black Cherry' (zwarte kerstomaat) opgepot op 29 maart 2013. Foto genomen op 31/3/2013. Bijna alle tomatenplantjes zijn opgepot en blijven 's nachts in de kas onder een plastiektunnel. Bescherming tegen de nachtvorst door afdekking met vliesdoek en noppenfolie.

ZAAITIJD VOOR TOMATEN.
De periode vanaf 10 tot 25 maart is meestal het beste.
Indien je meerdere tomatenrassen wil zaaien dan kan je het zaaien verdelen over twee of drie dagen. Je zaait bijvoorbeeld op 9, 16 en 23 maart. De vroegst rijpende en zelftoppende tomaten zaai je op de vroegste datum.
- Licht verwarmde kas, serre of veranda: zaaien tussen 5 en 10 maart (vroege teelt) of tot 15 april (voor late teelt in serre/kas).
- Koude kasteelt/ koude serreteelt: vanaf 10 tot 25 maart. (Planten: half april)
- Verlate teelt in kas/serre: 1 tot 15 april. (Planten 15-20 mei. Oogst vanaf 15 augustus)
- Openluchtteelt: vanaf 15 tot 30 maart.
- Potteelt van zelftoppende tomaten in openlucht: vanaf 5 tot 20 maart. Tot einde april of begin mei moet je de jonge planten in een vorstvrije kas, serre of veranda opkweken.

De meest aanbevolen zaaiperiode voor tomaten is tussen 10 en 30 maart.
Later zaaien (tot 15 april) kan ook, maar geeft in natte zomers kans op een misoogst. Indien je door omstandigheden toch later zaait, neem dan vroegrijpende en/of zelftoppende tomatenrassen.

BELANGRIJK VOOR EEN GOEDE KIEMING VAN DE TOMATENZADEN.
- Een gepaste, lichtvochtige of "handvochtige" zaaigrond ("Handvochtig" --> bij het vastnemen van een handsvol zaaigrond kan je er met enige moeite enkele druppels water uitknijpen)
- Voldoende lucht. Druk de zaaigrond niet te veel aan en maak hem niet te nat!
- Voldoende warmte. Een zaaitemperatuur van 20 tot 25°C is ideaal opdat de zaden op 4-8 dagen zouden kiemen. Bij een lagere temperatuur duurt het enkele dagen langer voor de zaden boven komen.
- Tomaten zijn donkerkiemers en er is voor de kieming geen licht nodig. De tomatenzaden worden afgedekt met een dunne laag (0,5 cm) gezeefde zaaigrond.
Dek de isomozaaikist (zaaipot) af met glas of plastiekfolie zodat de luchtvochtigheid zo hoog mogelijk is. De meeste tomatenrassen kiemen na 5-8 dagen en dan moet het glas of de plastiekfolie onmiddellijk verwijderd worden. De jonge plantjes moeten zoveel mogelijk licht krijgen! Inpotten kan gebeuren zodra het eerste echte blad verschijnt.

BENODIGDHEDEN OM TOMATEN TE ZAAIEN.
- Nieuwe (aangekochte) zaaigrond of zaai- en stekgrond.
- Zaaikistjes in piepschuim (isomo).
- Een fijne grondzeef.
- Een gieter met fijne broes ofwel een plantensproeier.
- Een aandrukplankje.
- Glas of plastiek om het zaaikistje af te dekken.

WAAR ZAAIEN?
Plaats de zaaikist (of zaaipot) tijdelijk op de warmste plaats in huis. vb. Vensterbank boven de verwarming, chauffagekelder, badkamer, ...
Bedek de zaaikist of zaaipot met glas of plastiek zodat de vochtigheid hoog blijft.

WERKWIJZE BIJ HET ZAAIEN IN EEN ZAAIKIST
Een oude zaaikist kan je best goed reinigen.
Vul de zaaikist ongeveer 1/3 met kleine kluiten. Daarna met de hand-verkruimelde (handvochtige) zaaigrond tot ca ¾ hoogte vullen.
Druk in de hoeken en aan de zijkanten de zaaigrond aan en wrijf de grond opnieuw gelijk.
Over de ganse oppervlakte licht “aandrukken” met alle vingers (“poezenpootjes”)
Neem een fijne grondzeef breng ca 1 cm fijne gezeefde grond aan in de kist.
Leg met een steunstokje de zaaigrond mooi gelijk.
Druk met een aandrukplankje de zaaigrond licht aan.
De helft van de zaden op een V-kaartje doen en mooi uitzaaien. De zaaikist ¼ draaien. De overige zaden op het V-kaartje doen en uitzaaien.
Zelf leg ik de tomatenzaden afzonderlijk uit, zodat ik ze kan tellen om het kiempercentage te weten. (Gebruik eventueel een natgemaakt stokje).
Licht aandrukken met een aandrukplankje.
Bedek de zaden met een dun laagje gezeefde grond (Maximum 0,5 cm)
De zaaikist met een gieter (fijne broes) of plantensproeier lichtjes nat maken. Gebruik water op kamertemperatuur.
Plaats de zaaikist op een warme plaats en leg bovenop de zaaikist een proper glas. Je kunt ook gaatjesplastiek of een dubbele laag vliesdoek over de zaaikst leggen.

ZORGEN NA DE KIEMING VAN DE TOMATENZADEN.
De kieming mag je verwachten na 4 tot 8 dagen en dan moet je het glas (of de plastiek) verwijderen. (Oudere tomatenzaden kiemen minder snel).
Geef de gekiemde zaden zoveel mogelijk licht door ze voor een raam of op een lichtrijke plaats (groeilamp?) te plaatsen.
De temperatuur mag dalen tot 18 - 20°C (16°). Bij goed weer moet je de zaaikist met gekiemde plantjes overdag in een koude kas/serre (veranda) zetten. 's Avonds breng je de kiemplantjes best terug binnenshuis.
Na ca 2 weken is het eerste echte blad zichtbaar en kunnen de plantjes afzonderlijk opgepot worden. Hiervoor kan je best voedselrijke (nieuwe) potgrond gebruiken.
Het uitplanten van de tomaten in kas (serre) en volle grond kan gebeuren vanaf half april tot einde mei. De oogst van de vroege rassen start einde juni en eindigt einde oktober met de late rassen.

BIJZONDERE TOMATEN ZAAIEN.
Er zijn tomatenrassen met bijzondere vormen, kleuren en smaken. Ongewone vlees-, ronde-, tros-, cocktail-, kers- en pruimtomaten kan je nu zaaien. Je kan zelf gele, oranje, bruine, zwarte, tweekleurige, gestreepte en zelfs blauwe tomaten zaaien!
Indien je geen tomaten zaait, maar ze liever als plantgoed aankoopt, dan ben je beperkt tot gangbare rassen (meestal hybriden), met een gewone smaak en vorm.
Indien je tomatenzaai mislukt, dan kan je in de maand april & mei op sommige tuinbeurzen ook bijzondere tomatenplanten bekomen (Zie NieuwsBrief). Je kunt na het (her)lezen van deze zaaitips ook opnieuw beginnen zaaien!

Hier wordt er in 2 x tomaten gezaaid.
Reeds gekiemd van de 1ste zaai (2 maart 2017) zijn Black Cherry, Banana Cream, (Cerise Jaune), Golden King, Herman's Yellow, Indigo Apple, Maja, Nadja, Napoli, Rosella Purple Dwarf, Whipper Snapper, Yellow Taxi. Het zijn vooral zelftoppende en vroege stamvormige rassen.
De reeds kiemde zaden worden overdag in de kas/serre geplaatst zodat ze veel licht krijgen en stevig kunnen opgroeien.
De 2de zaaiing is voorzien voor deze week.

WEBLINKS IVM TOMATEN.
Overzicht van bijzondere tomatenrassen (zwarte, bruine, witte, gele, oranje, rode en groene tomaten. Stamtomaten, struiktomaten, roma en kerstomaten).
Kenmerken van bijzondere tomatenrassen (A-M). (Rassenlijst A-M)
Kenmerken van bijzondere tomatenrassen (N-Z). (Rassenlijst N-Z)
TIP! foto's bijzondere tomatenrassen 2016.

Je kan dezelfde zaaimethode gebruiken voor het zaaien van paprika & peper. Omwille van de tragere kieming & groei zaai ikzelf die rond 15 februari. (Kiemtemperatuur 20-25°C)
Ook ananaskers (Physalis pubescens) kan NU zaaien zoals de tomaten.

LEZING/VOORDRACHT TOMATENTEELT.
Zondag 12 maart 2017 (10u) geef ik een voordracht “Tomatenteelt voor serre en openlucht”. Adres: De Zilverdraad, Doornikse Heerweg 113 B, B-9700 Bevere (Oudenaarde). Geïnteresseerden zijn welkom!
http://www.tuinhier.be/nl/activiteiten/112/oost-vlaanderen

Uitvoerige informatie over het zaaien, rassenkeuze, teelt en verzorging van tomaten kan je vinden in de "Groente & Fruit Encyclopedie".
Meer lezen over de Groente & Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers)
Meer teeltinformatie van tomaten en andere groenten lezen op plantaardig.com.

Maandelijks fruitnieuwtjes & tips ivm bijzondere tomaten ontvangen? Met data van plantenbeurzen waar je plantgoed van bijzondere tomaten kan bekomen. Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: tomaten zaaien, zaaien tomaten, bijzondere tomaten zaaien, tomaten voorzaaien, zaaien van tomaten

donderdag 9 maart 2017

Fruitplanten in pot verpotten in maart!


Sommige kleinfruitsoorten kan je in potten, kuipen of emmers kweken.
Vooral doordragende aardbeien, herfstframbozen, taybessen, vijgen en blauwe bosbes hebben weinig teeltproblemen en geven een snelle bessenproductie. (Op foto gele en rode herfstframbozen in pot)

WANNEER VERPOTTEN?
Bij voorkeur net voor de groei herneemt, meestal in de maand maart.
Planten die gemakkelijk aangetast worden door de larven van de taxuskever kan je beter in oktober, voor het overwinteren, verpotten. (Zo voorkom je tijdens de winter vraatschade).
Jaarlijks of om de 2-3 jaar:
Als de wortels onderaan uit de pot groeien en de pot te klein wordt.
Jaarlijks: doordragende aardbeien, herfstframbozen & tweemaaldragende frambozen, blauwe bessen, appelwortel/yacon en Fuchsia (bellekensplant).
Om de 2-3 jaar: Eenmaaldragende aardbeien (junidragers), kiwibessen, taybessen en de verschillende soorten citrusplanten. Let op voor vraatschade aan de wortels door de larven van de taxuskever!!
Om de 4-5 jaar of als de pot te klein wordt: blauwe bessen (Vaccinium corymbosum) en vijgen.

TIPS BIJ HET OPPOTTEN.
- Doe onderaan in de potten enkele potscherven voor een goede ontwatering.
- Gebruik goede potgrond. Gebruik voor zuurminnende planten (Vaccinium-soorten) Rhodo-potgrond die geen kalk bevat. (vb. potgrond voor heidekruid of voor rhododendron)
- Probeer slechts heel beperkt water te geven.
- Probeer geen of slechts een kleine hoeveelheid meststoffen in de potgrond te mengen, want de meeste fruitsoorten krijgen snel wortelverbranding.
- Indien er larven van de taxuskever in de grond zitten dan moet je ALLE potgrond verwijderen en afvoeren.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).

Groente- en Fruit Encyclopedie met verzorgingstips voor fruitbomen en kleinfruit

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM FRUITPLANTEN IN POT:
Eetbare fruitsoorten voor kas of serre en voor het terras.
Fruitsoorten voor op het terras.
Frambozen plukken op je terras.
Tomaten geschikt voor potten en kuipen op het terras.
Vraatschade van de taxuskever aan wortels van (fruit)planten in pot.
Behalve de vernoemde fruitsoorten kan je ook diverse andere sierplanten voor het terras in maart verpotten. O.a. boomtomaat, aardbeien, Fuchsia (bellekensplant), struikmargriet, ....
Druiven doen het meestal niet goed in potten en kan je beter in volle grond uitplanten.
Aardbeiplanten die meerdere jaren in dezelfde pot of kuip staan worden snel aangetast door de taxuskever! Jaarlijks of om de twee jaar verpotten is de beste oplossing.

Maandelijks fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: verpotten fruit, oppotten fruit, kleinfruit in pot, terras fruit, fruitplanten in pot, fruitsoorten in pot, aardbeien in potten, taxuskever, gegroefde lapsnuitkever