Teelt, snoei en verzorging van fruitbomen, druiven, kleinfruit, noten en bijzondere fruitsoorten. Bijzondere tomaten.

donderdag 12 oktober 2017

Kruisbessen vermeerderen door herfststekken.

Momenteel is de dag- en nachttemperatuur ideaal om stekken van kruisbessen te laten wortelen (oktober 2017). Probeer nu nog wat stekken te nemen zodat de beworteling optimaal kan verlopen!
Kruisbessen/ stekelbessen (Ribes uva-crispa cv's) zijn op te kweken als vrij groeiende struikvorm maar ook als spilboompje.
De groengele of rode, knappende bessen zijn saprijk en erg lekker als je ze vers kan afplukken. De bessen zijn gemakkelijk om in te vriezen, te verwerken tot jam of te gebruiken bij gebak.

Foto 01: Lekkere kruisbessen in juli.

Foto 02: Hielstek (winterstek) van ca 20 cm lengte.

Foto 03: Stekken die op zwarte plasticfolie worden geplant wortelen beter en sneller.

Foto 04: Kruisbessen zijn er in vroege en late rassen. De rijptijd kan afhankelijk van het jaar en de grondsoort nog wat verschillen. Zie tabel met overzicht.
(KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN)

Praktische tips bij het stekken van kruisbessen.
VOORBEREIDING.
Bij de snoei van kruisbessen wordt ruim de helft van het aanwezige vruchthout verwijderd.
Kruisbessen kunnen in het najaar gesnoeid worden en het snoeihout is te gebruiken als stekhout om er houtstekken uit te knippen.
Probeer enkel planten te vermeerderen van gezonde moederplanten. Sommige planten worden aangetast door Amerikaanse kruisbessenmeeldauw, waarbij vooral de twijgtoppen aangetast worden. Vooral de oudere rassen met de dikste bessen zijn meest vatbaar voor Amerikaanse meeldauw.
STEKTIJD.
Het stekken van kruisbessen kan van augustus tot november gebeuren.
Stekken genomen in september/oktober wortelen beter dan deze genomen in de winter.
KENMERKEN VAN GOEDE STEKKEN.
Gebruik bij voorkeur stevige, gezonde eenjarige twijgen.
Je kan gewone stekken en hielstekken nemen. Hielstekken geven volgens sommige bronnen een betere beworteling dan gewone stekken. Zie ook nota.

Vermeerder kruisbessen met 30 cm lange houtige stekken, die je in september of oktober maakt.
Snij eerst de zwakke top weg van een stevige eenjarige twijg.
Knip de stekken onderaan net onder een knop af op een lengte van 25-30 cm. Verwijder daarna alle knoppen op de vier bovenaan na.
Steek de stekken in de grond en laat de onderste knop 5 cm boven de grond.
De grond waarin gestekt wordt, mag niet te nat zijn.

Nota:
- Volgens sommige kenners geven gewone stekken ook een goede beworteling. Het maken van hielstekken geeft een grote verwonding van de moederplant waardoor schimmels meer schade kunnen aanbrengen.
- Door moederplanten aan te aarden krijg je in het najaar een aantal bewortelde scheuten, waarvan je het onderste deel als bewortelde stek en het bovenste deel als gewone stek kan gebruiken.
- Kruisbes kan je ook enten of oculeren op een onderstam van Ribes aureum en van Ribes uva-crispa var reclinatum. Beide onderstammen zijn gemakkelijk te stekken.
STEKGROND.
Lichtvochtige en luchtige zaai- en stekgrond.
De stekken kunnen ook tijdelijk ingekuild worden en ze worden dan later (in maart-april) uitgeplant in volle grond.
Op grond met een goede structuur en veel organische stof kan je de stekken ook direct op afstand uitplanten.
STEKTEMPERATUUR.
De beworteling gebeurt het snelste als de bodemtemperatuur op minstens 10 (12)°C wordt gehouden.
STEKKEN IN POTTEN PLAATSEN.
Steek de stekken in bij voorkeur in zwarte potten (minimum 1/2 liter grootte) gevuld met lichtvochtige zaai- en stekgrond.
Per pot kan je 3 of 4 stekken plaatsen.
Elke stek wordt onderaan licht aangedrukt, zodat de stekken vocht kunnen opnemen.
NAZORGEN.
Bescherm de stekken tegen felle zon en tegen uitdroging.
Zodra er opnieuw bladeren ontstaan aan de stekken, dan moeten ze afgedekt worden met groeidoek of plastiekfolie, zodat ze niet uitdrogen.
Goed gewortelde stekken kunnen later afzonderlijk opgepot worden.
Gewortelde stekken kunnen vanaf half mei in volle grond uitgeplant worden.
BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM KRUISBESSEN:
Planttips van meeldauwvrije kruisbessen (Ribes uva-crispa).
Kruisbessen vermeerderen door afleggen en stekken.
Plant- en snoeitips voor worchesterberry.
Ziekten en plagen bij kruisbessen en andere Ribes-soorten.
Snoeikalender voor fruitbomen, kleinfruit en andere fruitsoorten.
Op zandgronden zijn kruisbessen gevoelig voor kaliumtekort, waarbij zelfs bladval kan optreden.
Kruisbessen kunnen ook vermeerderd worden door in het voorjaar jonge takken af te leggen. In het najaar worden de gewortelde afleggers losgeknipt en verplant of opgepot.

Eén keer per maand praktische tips voor de fruittuin in uw mailbox ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: herfststekken kruisbes, hielstekken kruisbes, stekken kruisbes, winterstek kruisbessen, planten vermeerderen, plantenvermeerdering, kruisbessen vermeerderen, Ribes uva-crispa.

zaterdag 7 oktober 2017

Fruitsoorten te stekken in oktober.


Scheutstekken van kiwibessen/kiwiberry.
Het vermeerderen van fruitsoorten en onderstammen door stekken doe je bij voorkeur in de juiste maand en kan je opzoeken in de "Fruit ABC-Stekkalender".

De meeste soorten houtig kleinfruit, druiven en onderstammen kan je vermeerderen door stekken.

Scheutstekken of zomerstekken (= stekken met bladeren) neem je tijdens de groeiperiode en steek je in speciale stekgrond bij een hoge luchtvochtigheid en optimale temperatuur. (Meestal minimum 15°C.)
Als er teveel zonlicht is, dan moet je afschermen worden om verwelking en verbranding te voorkomen.

TE STEKKEN IN OKTOBER
Kiwibessen/ kiwiberry (Actinidia arguta), gewone of groene kiwi (Actinidia deliciosa), kweeperen - Cydonia oblonga (fruitsoort en perenonderstam), Japanse rozijnenboom (Hovenia dulcis),
Kersonderstam 'Colt' (Prunus avium 'Colt'), pruimonderstammen (Prunus domestica), mirabelpruimen, jostabes (Ribes 'Jostaberry') en kruisbes/ stekelbes (Ribes uva-crispa).

Sommige fruitsoorten kan je beter onder glas ( in een kas) stekken, maar de meeste soorten kunnen ook gewoon als winterstek in openlucht ingekuild worden.
Vorstgevoelige kuipplanten zoals boomtomaat en passieflora worden bij het binnenbrengen bijgesnoeid en het snoeihout is te gebruiken om te stekken.

In oktober kan je WORTELSTEKKEN nemen van japanse sierkwee, passiebloemen, vijgen, sleedoorn en zwarte vlier.
Wacht niet te lang met stekken, want de nachttemperatuur wordt lager en dan gaat de beworteling van stekken veel trager!

TIP! Bramen en taybessen kan je NU snoeien en stekken!
Foto 02: Lidstek van braam 'Chester Thornless'. Knip de stek onder en boven een blad af. Verwijder vervolgens het onderste blad.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM STEKKEN VAN PLANTEN:
Stekken van bramen (Rubus fruticosus).
Planten vermeerderen d.m.v. zomerstekken (basisinformatie).
Stekken van blauwe bessen (Vaccinium corymbosum).

Stekken van fruitonderstammen. Vermeerderen van peer- en pruimonderstammen.
Stekken van kiwibessen - kiwiberry (Actinidia arguta).
Stekken van kruisbessen - stekelbessen (Ribes uva-crispa).
Stekken van sleedoorn (Prunus spinosa).

Stekken van vijgen (Ficus carica).
Stekken van planten in de fruitstekkalender.
Weblinks i.v.m. het vermeerderen van planten.
Werkwijze bij het stekken van diverse fruitsoorten.

Het is niet altijd eenvoudig om cultuurplanten te vermeerderen door stekken. Soms zijn er andere vermeerderingsmethoden nodig zoals oculeren, enten of afleggen.
Hazelaars, bramen, taybessen en Japanse wijnbes zijn eenvoudig te vermeerderen door middel van topafleggen. Hazelaars worden meestal NIET vermeerderd door stekken maar door afleggen. (Sommige kenners stekken grootvruchtige hazelaars in september)

Geen zin om te wachten tot de stekken van uw bijzonder fruit wortels krijgen?
Breng dan dit weekend een bezoek aan de gekende plantenbeurs, de Tuindagen van Beervelde! (6, 7 en 8 oktober 2017. Van 10 tot 17u)

Maandelijks praktische tips voor de fruittuin ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: fruit stekkalender, oktober stekken, stekken fruitstruiken, scheutstekken, zomerstekken fruit, stekken van kiwibes, stekken van kleinfruit, kleinfruit stekken, kiwibes stekken

woensdag 4 oktober 2017

Beervelde tuindagen op 6, 7 en 8 okt. met centraal thema "Paddestoelen"!

Foto 01: Beervelde oktober 2017
Beervelde, het feest van de paddestoelen.
Zoals altijd, zijn er honderden attractieve plaatsen of activiteiten tijdens de Tuindagen en iedereen zal wel zijn eigen interesse hebben.
Er is o.a. het volgende initiatief:
- De samenwerking tussen Claude Pohlig 'Cuisine Potager' en Peter Bauwens 'De Nieuwe Tuin' rond hun gemeenschappelijke passie: de Canadese keuken.
Peter kweekt, Claude kookt, en samen brengen ze een stukje Canadese verfijnde smaak tot op je bord.

De Tuindagen van Beervelde vinden plaats op vrijdag 6, zaterdag 7 en zondag 8 oktober 2017, van 10u tot 17u.
Het centrale thema voor deze editie is "paddestoelen"!
Het thema van deze editie heeft, zoals altijd, veel exposanten geïnspireerd.

Te zien zijn o.a.:
- Voorbeeld-fruittuin met fruitbogen i.p.v. rozenbogen, afboording border en terras.
- Meerdere boomkwekerijen met bijzondere fruitsoorten, fruitbomen, leivormen, noten, kleinfruit en bessenstruiken.
- Geënte ziektetolerante druiven in pot.
- Standhouders met een grote verzameling van oude appelrassen.
- Fruitverwerking en proefstanden: appels, peren, noten, appelchips, honing, sap, jam, confituur, marmelade, chutney, moes,...

Herfstige tuinen als inspiratiebron voor de deelnemers.
* Voor iedereen die graag paddestoelen ontdekt! Je kan een gratis paddestoelen-zoekkaart ophalen op de stand van Seghers Eco Plant mits je vooraf te registreren. (Zie link 8 regels verder)
* Kruisbessen ‘proef’tuin (stand 413) gaat de verschillende zwammen in het licht plaatsen die in relatie met druiven, fruitbomen en bessenstruiken samen leven (in goede en slechte zin=schimmels).
Marc Geens, dé bessenspecialist van Vlaanderen (Kruisbessen ‘proef’tuin, Zomergem) heeft verschillende fruitsoorten en/of kleinfruitsoorten die in een kleine of grote tuin kunnen geplant worden.
* Sanguisorba (stand 619) sluit volledig aan bij het thema en zet het Champignonblad "Rungia klossii" in de spotlights, fris, sappig subtiele boschampignonsmaak. Ook gaat de aandacht naar de winter kruidentuin. Wintervaste groenblijvende kruiden die ons in de winter culinair en medicinaal verwennen.
* Vlaco (stand 426) legt de focus op thuiscomposteren en dit ‘spelenderwijs’.
* Verschillende fruitboomkwekerijen hebben bijzondere appels en okkernoten (walnoten) mee die je kan zien én proeven.
Deelnemende fruitboomkwekerijen van Calle-Plant, De Bock, De Linde (Bart Dequidt) en Pépinières d'Enghien met prachtige leifruitbomen.
* Blueberry Fields met diverse rassen en proevertjes van blauwe bessen.
* Houtlandse Wijnbouw (Marino Moenaert, Oostkamp) met als specialisatie plantgoed van schimmeltolerante geënte druiven (vooral wijndruiven) en de aanleg van wijngaarden.
Een overzicht van deelnemende bedrijven (oktober 2017).

PRAKTISCHE INFORMATIE.
Waar? Op de E17 (Kortrijk-Antwerpen), 2 km van afrit 11, richting Lochristi.
GPS: Lochristi, Beerveldse Baan 31.
Bekijk ook enkele sfeerbeelden van deze fruitige tuindagen op De tuindagen te Beervelde .
Contact: info@parkvanbeervelde.be
Meer info over deze tuinbeurs, pomologische tentoonstellingen en andere fruithappenings in onze maandelijkse FruitABC-nieuwsbrief.
Meer info over de Tuindagen van Beervelde.
De inkomprijs is 12 euro (of 10 euro online voorverkoop). Leden van Tuinhier kunnen een speciale korting aan de inkom krijgen, zie maandblad van september!

Volg de dagelijkse berichten en tips ivm appels, peren, druiven, steenfruit op twitter! https://twitter.com/gdekinder
Eén keer per maand praktische tips voor de fruittuin in uw mailbox ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: tuinbeurs, tuinbeurs Beervelde, tuindagen Beervelde, tuindagen Beervelde oktober, tuindagen Beervelde, tuindagen fruit, fruithappening, pomologische tentoonstelling

maandag 2 oktober 2017

Fruitbomen en kleinfruit snoeien in oktober.


Een deskundige fruitsnoei doe je zoveel mogelijk in de juiste maand.
Bekijk de volledige fruit-snoeikalender; een handig overzicht wanneer wat te snoeien.
Eenvoudig op te zoeken in de "Fruit ABC-Snoeikalender".

Een gewone (uitdunnings-)snoei kan je in oktober doen bij vooral kleinfruit:
aardbeiboom (Arbutus unedo), bottelrozen (Rosa pendulina), braambessen (Rubus fruticosus),
frambozen (Rubus idaeus), Japanse wijnbes (Rubus phoenicolasius), krentenboompje (Amelanchier l.) en taybessen (Rubus 'Tayberry').

Bij de trosbessen (rode, witte en zwarte bessen) en kruisbessen kan je nu afgedragen en afgestorven takken wegsnoeien en verwijderen uit de aanplant. Achtergelaten snoeihout is een bron van infecties door schimmels.
Bij de kiwibessen (kiwiberry) kan je takken met rijpe (en iets onrijpe) bessen afknippen om ze vervolgens afzonderlijk af te knippen en te sorteren op rijpheid. Iets onrijpe bessen kan je enkele weken in de koelkast bewaren.

Bij appelbomen met aantasting door vruchtboomkanker moet je de aangetaste takken verwijderen en vernietigen. Takken die ernstig aangetast zijn door kanker laten hun bladeren vroeger vallen en zijn hierdoor gemakkelijker te herkennen.

Om nu nog steenfruitbomen te snoeien is het te laat!
Te laat snoeien van Prunus-soorten (pruimen-, kersen-, perzikbomen) geeft meer gevaar op aantasting van schimmelziekten.
Het is aan te raden van NU alle verdroogde vruchten (= mummies) in de bomen te verwijderen. Mummies zijn een besmettingsbron voor het volgende groeiseizoen.

WORTELSNOEI.
Bij sterkgroeiende, onvruchtbare appel- en perenbomen kan je nu wortelsnoei doen. (In 2017 was de oogst meestal laag t.g.v. de strenge lentenachtvorst van 20 april)
Door wortelsnoei wordt de groeikracht van de bomen kleiner en worden er meer bloemknoppen aangelegd.
Een goede kruisbestuiving én de aanwezigheid van bijen kunnen jouw bomen volgend jaar meer vruchten laten geven. Door 2 of 3 verschillende gelijkbloeiende rassen bij elkaar te planten is de vruchtzetting meestal beter.
Meer lezen over wortelsnoei.

Snoei bij voorkeur op een warme, droge dag zodat de wonden snel opdrogen en genezen.
Meer lezen over het snoeien van fruitstruiken, fruitbomen, druiven, noten en kleinfruit in oktober.

Planten vermeerderen? Van sommige plantensoorten kan het snoeihout bijgehouden worden om herfststekken uit te knippen. In een volgende blog hierover meer...

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM SNOEIEN:
Snoeien van fruitstruiken, fruitbomen, druiven, noten en kleinfruit in oktober.
Snoeikalender voor alle fruitsoorten.
Snoeien en leiden van taybessen/tayberry (Rubus 'Tayberry') .
Snoeien van zomerframbozen (Rubus idaeus).
Wortelsnoei als groeiremmer bij sterkgroeiende of onvruchtbare appel- en perenbomen.
Snoeien van zwarte bessen/zwarte trosbes/zwarte aalbes (Ribes nigrum).

GRATIS NIEUWSBRIEVEN MET TIPS ONTVANGEN?
Deze blogberichten ELKE DAG in uw mailbox? Schrijf je hier in om GRATIS én DAGELIJKS deze blogberichten met praktische tips voor de fruittuin in uw mailbox te ontvangen.
Maandelijks per maand tips voor de fruittuin in uw mailbox? Schrijf je hier in om één keer per maand de GRATIS Fruit-ABC nieuwsbrief te ontvangen.
Volg de dagelijkse berichten en praktische tips op twitter! http://twitter.com/gdekinder
Praktische teelttips voor ALLE fruitsoorten kan je ook lezen in de Facebookgroep "Liefhebbers van fruit en fruitteelt"

Labels: frambozen snoeien, kleinfruitsnoei oktober, kleinfruit snoeien, snoeikalender oktober, trosbessen snoei, wortelsnoei oktober

zondag 1 oktober 2017

Fruit-ABC-Nieuwsbrief van 1 oktober: onderwerpen.

KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN!
Er is opnieuw een GRATIS Fruit-ABC-Nieuwsbrief van 9 bladzijden met praktische fruitinformatie beschikbaar.

Onderwerpen die in de nieuwsbrief van oktober besproken worden:
SNOEIEN.
Fruitsoorten die je kan snoeien in oktober.

VERMEERDERING.
Te stekken in oktober.

PLANTEN.
Kleinfruithagen voor natte gronden.
Fruit in een haag kweken.
Plantplannen voor een fruitboomgaard?

ONDERHOUD.
Appels met ingezonken vlekken (kurkstip)
Bewaarperen plukken.
Fruitbomen rooien en grond plantklaar maken.

ALLERLEI.
Pomologische fruittentoonstellingen op zondag 22 oktober te Vilvoorde (BE) en te Liempde (NL). Onbekende appels, peren en kweeperen uit uw tuin kan je hier laten benoemen (determineren).
Tuindagen van Beervelde op 6, 7 en 8 oktober 2017 met als centraal thema Paddestoelen!
Notensoorten verzamelen in de herfst.

AGENDA.
Lessen, voordrachten/lezingen ivm fruit, tuindagen, pomologische tentoonstellingen & proefdagen van appels en peren, …
Breng een bezoek aan de fruittentoonstellingen te Beervelde, Friesland (NL), Vilvoorde en Liempde (NL)!

Volg eens een praktische snoeiles of voordracht ivm fruit! Er zijn verschillende snoeicursussen & fruitlessen in Nederland en Vlaanderen. Data en plaatsen staan in onze TuinAgenda.
Deel 1
Deel 2
KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN (Knipsel uit de agenda)

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).

De FruitABC-nieuwsbrief verschijnt één keer per maand.
Maandelijks tips voor de fruittuin in uw mailbox? Schrijf je hier in om één keer per maand de GRATIS Fruit-ABC nieuwsbrief te ontvangen.
In de nieuwsbrief van oktober vind je teelttips, snoeitips en vermeerderingstips voor alle fruitsoorten.

Volg de dagelijkse berichten en praktische tips op twitter http://twitter.com/gdekinder en/of op Facebook FB Liefhebbers van fruit & fruitteelt

labels: houtwal, kleinfruithaag, fruithaag, planten boomgaard, kurkstip, boomlijmbanden

donderdag 28 september 2017

Herfsttijd is notentijd. Nu noten verzamelen!


Gewone hazelaar of bosnoot - Corylus avellana


Walnoot of okkernoot - Juglans regia


Tamme kastanje - Castanea sativa

Het is nu de periode om volop noten te verzamelen. Winderig weer is gunstig opdat de noten snel afvallen.
Er zijn drie soorten noten nl. hazelnoten (Corylus avellana), walnoten of okkernoten (Juglans regia) en de tamme kastanje (Castanea sativa).
- Hazelnoten zijn harde vruchten van de hazelaar, een boom uit de berkenfamilie. De nootjes zijn 1,5 tot 2 cm groot en eivormig. Ze zijn te verzamelen vanaf half september tot begin oktober.
Bewaar hazelnoten op een droge plaats.
Hazelnoten hebben onder de schaal een bruin vliesje. Om dit weg te halen kan je ze roosteren op een droge pan tot het vlies donker wordt. Wrijf ze dan stevig tegen elkaar en het vliesje lost vanzelf.
Hazelnoten zijn rijk aan plantaardige eiwitten, onverzadigde vetzuren, vitaminen en mineralen. Als mineralen bevatten ze veel calcium, fosfor, kalium, magnesium en zink.

- Walnoten of okkernoten zijn rijp vanaf half september tot half oktober en vallen dan van de boom. Zwarte bolsters zijn meestal aangetast door ziekten. Normaal barst de bolster open en valt de lichtbruine walnoot zo op de grond. Laat de verzamelde noten goed drogen op een luchtige plaats.
Walnoten zijn bijzonder voedzaam en rijk aan vetten, eiwitten, fosfor en kalium. Ze zouden ook goed zijn voor de aders (bloedaders).

- Tamme kastanjes zijn de vruchten van een boom of grote struik van de beukenfamilie. Enkel de noten van de tamme kastanje (Castanea sativa) zijn eetbaar, die van de wilde kastanje of paardenkastanje (Aesculus) zijn NIET eetbaar.
De bloei gebeurt tijdens de maanden juni en juli. Tijdens de bloei is er een relatief hoge temperatuur (15-18°C.) en af en toe droog weer nodig. Het is een windbestuiver en veel bewolking of regen zorgt ervoor dat het stuifmeel moeilijk verspreid wordt.
Het duurt wel vier jaar voor de boom bloeit en er vruchten worden gevormd.
Castanea sativa groeit best op een diepe, frisse (zand)grond. Beter niet planten op een zware, natte of kalkrijke grond.
In Frankrijk spreekt men van châtaignes (meerdere kastanjes per bolster) en van marrons (slechts 1 mooie grote kastanje per bolster).
Tamme kastanjes maak je klaar door ze met een puntig mes in de bolle kant te kerven, door de harde (bruine) schil heen. Leg ze in een grote vuurvaste kom met een beetje water en zet ze in een voorverwarmde oven op 250°C. Haal ze er na ongeveer 8 minuten uit en pel ze warm.
Tamme kastanjes kan je ook frituren, koken of in hete as poffen.
Kijk wel uit, want sommige personen zijn allergisch aan het eten van tamme kastanjes.
Meer lezen over noten - hazelnoten, walnoten/ okkernoten en tamme kastanjes.

Eén keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: Castanea sativa, châtaignes, Corylus avellana, hazelnoten, Juglans regia, marrons, noten, noten zijn fruit, tamme kastanje, walnoten rapen, fruit noten, noten fruit

maandag 25 september 2017

Druiventrosrupsen - vruchtbladrollers in druiventrossen.

Op dit moment (einde september 2017) zijn er nog steeds eetrijpe druiven bij Dornfelder, Eugeen, Hecker, Muscat Bleu en Nelly. Bij sommige rassen zijn er in de trossen enkele beschadigde bessen aanwezig.

Foto 01: larve (rups) van een trosrups in een druiventros van 'Hecker'. Ook bij 'Eugeen' is er veel schade. Bij druivenrassen waar de bessen dicht bij elkaar zitten is de schade het grootste.


Foto 02: larve en beschadigde druiventros. 1) Beschadigde bes 2) larve (rups)


Foto 03: cyclus van de druiventrosrups - vruchtbladroller bij druiven
KLIK OP DE AFBEELDING OM DEZE GROTER TE MAKEN!

BESCHADIGER.
Vruchtbladrollers, druiventrosrups (wormstekigheid): Clysia (Cochylis) ambiguella, Lobesia (Polychrosis) botrana en Eudemis (Eulia).
Franse benamingen: Cochylis et Eudemis of "Vers de la vigne".
Duitse benamingen: Einbindiger Traubenwickler (Heuwurm, Sauerwurm) en Bekreutzter Traubenwickler
Engelse benaming: Grapevine moth
Deze twee vruchtbladrollers ontwikkelen twee of soms drie generaties per jaar. De eerste generatie rupsen beschadigen de bloemtrossen, de tweede (en derde) generatie leven verscholen tussen de vruchttrossen en vreten aan de bessen.

SYMPTOMEN.
De (druiven)bessen worden samengesponnen en uitgevreten, waardoor meestal vruchtrot (Botrytis) volgt.
De trosrupsen maken vanaf einde juni tot bij de oogst kleine gaatjes in de bessen.
Elke vrouwelijke nachtvlinder kan vanaf april tot juli 80 - 100 eitjes leggen. Eerst worden bloemtrossen beschadigd en later de druiventrossen.

PREVENTIE.
Verwijder na de oogst alle losse schors, bladeren en verdroogde trossen. De nymfen (cocons) zitten meestal onder losse schorsdelen.
De volwassen (nacht)vlinders leggen in de lente en zomer hun eitjes af. In kassen/serres kan er gaas voor de ramen en openstaande deuren gedaan worden zodat ze niet binnen kunnen.
Schade is ook te voorkomen door de druiventrossen tijdig (begin juli) in gaaszakjes te steken.
Ultraviolette lampen zouden ook bruikbaar zijn om deze kleine nachtvlinders te lokken.
Vooral verwaarloosde kassen/serres met druiven zijn een belangrijke bron van infectie. Verwijder druivelaars uit verwaarloosde serres/kassen!
Bij druivenrassen met loshangende bessen (losse trossen) is er minder schade dan bij gesloten trossen. Loshangende trossen hebben o.a. 'Muscat Bleu', 'Nelly' en 'Katharina'.
Bij de druiventrossen met vaste, gesloten trossen zoals Eugeen, Hecker is er meer schade.
Met een kleine schaar (dunschaar) kan je de beschadigde en/of beschimmelde bessen uit de trossen knippen terwijl de trossen blijven hangen.

BESTRIJDING.
Biologische producten op basis van Bacillius thuringiensis zouden een goed resultaat geven, maar enkel beroepsfruittelers kunnen dit product nog aankopen.
Probeer wekelijks de druiventrossen te controleren op aantasting van trosrupsen, oorwormenvreterij en schimmelaantasting. Met een fijne schaar kan je voorzichtig de beschadigde bessen verwijderen.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE DRUIVENOOGST.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM ZIEKTEN EN PLAGEN OP DRUIVEN - VITIS VINIFERA.
Echte meeldauw of witziekte (Oidium) op druiven voorkomen.
Lamsteligheid en verdroogde bessen.
Valse meeldauw op druivenbladeren bij regenweer.
Ziekten en plagen (overzichtstabel).
Groente- en Fruit Encyclopedie met info over teelt en verzorging van tafeldruiven en wijndruiven.

Behalve trosrupsen kunnen ook oorwormen, vogels, wespen en Aziatische fruitvlieg de druiven beschadigen.

In de trossen kunnen ook onderaan enkele zure, verrimpelde bessen t.g.v. lamsteligheid voorkomen. Knip deze bessen eveneens uit de trossen. (Zie weblink lamsteligheid)

Een nieuw (schadelijk) insect is de Aziatische fruitvlieg (syn. Suzuki-fruitvlieg). Deze is erg schadelijk voor (dunschillige) druiven, kleinfruit en pruimen.
De aangetaste bessen vertonen kleine gaatjes en gaan snel rotten. In de aangetaste bessen zitten talrijke eitjes die voor een grotere verspreiding kunnen zorgen.
Afvalresten van druiven (en kleinfruit) kan u best aan de kippen geven of in een put van minstens 50 cm diepte begraven. Na de oogst kan je kippen laten scharrelen onder uw druiven om valfruit en onkruid op te ruimen.
Tip: http://www.fruitpluktuin.nl/fruit/Weblog/aziatische-fruitvlieg

Eén keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
labels: druiventrosrups, vruchtbladroller druiven, druiventros vruchtbladroller, Eudemis druiven, Cochylis ambiquella, rupsen druiventros, Vitis vinifera

vrijdag 22 september 2017

Kiwibessen met vitaminerijke bessen plukken (Actinidia arguta cv's).

Kiwibessen zijn lekker snackfruit/snoepfruit, ideaal om mee te nemen naar school of naar het werk. Ze lijken op gewone kiwi's maar ze zijn kleiner en ze worden met de schil gegeten. (Grootte van druiven)
Door de strenge vorst van 20 april 2017 zijn op vele plaatsen de jonge scheuten met bloemknopjes bevroren, waardoor er dit jaar geen oogst is. Op beschutte plaatsen (vooral tegen de oostenwind) en waar de kiwibessen een vorstbescherming kregen is er toch nog een goede oogst.

Foto 01: 'Ken's Red', bessen met een opvallende rode blos. Van vruchtgrootte lijken ze op kruisbessen of op druiven.

Foto 02: Opkweek van jonge planten van de kiwibes

Foto 03: Opvallende witte bloemen bij de Actinidia arguta

Foto 04: 'Geneva' is een zeer vroeg rijpend ras.

Foto 05: 'Issai' is een zelfbestuivende kiwibes die ook in grote potten kan groeien. De bessen beginnen nu te rijpen.

Foto 06: 'Jumbo' is een zeer grote kiwibes.

Foto 07: Doorgesneden kiwibessen op een bord.

WANNEER PLUKKEN?
Bij doorgesneden kiwibessen moeten de zaden lichtbruin tot zwart gekleurd zijn. Indien de zaden nog wit zijn, dan is het te vroeg om te plukken!
Om de bessen enkele weken te kunnen bewaren worden de kiwibessen geoogst vanaf 6,5 Brix (droge stofgehalte/suikergehalte). Het suikergehalte stijgt als de bessen langer blijven hangen, maar dan worden ze ook zachter.
Plukrijpe vruchten voelen iets zacht (mals) aan en de schilkleur wordt anders. Bij 'Ken's Red' zijn de plukrijpe bessen aantrekkelijk rood. Bij ‘Issai’ worden de bessen dofgroen bij rijpheid.
Bij rijpe kiwibessen zijn de zaden zwart en hard, bij onrijpe bessen zijn de zaden wit en zacht.
Vruchten die volledig zacht aanvoelen, zijn maar enkele dagen (in de koelkast) te bewaren.
Harde vruchten die vroegtijdig geoogst zijn, worden na enkele dagen eetrijp maar zijn minder zoet dan iets zacht aanvoelende vruchten.

HOE OOGSTEN OF PLUKKEN?
De besvruchten van de kiwiberry die gewoon afgeplukt worden, zijn meestal licht beschadigd omdat het steeltje (en een stukje schil) aan de plant blijft hangen.
- Het beste is de kiwibessen één voor één af te knippen met een schaartje. Plukrijpe vruchten moeten iets zacht aanvoelen (voor directe consumptie).
- Een andere oplossing is wachten tot de meeste besvruchten plukrijp zijn. De volledige vruchttakken worden dan afgeknipt en voorzichtig in kisten/bakjes gelegd. Later worden de besvruchten afzonderlijk afgeknipt en gesorteerd op rijpheid en op schilkwaliteit.
- U kan ook wachten tot de eerste eetrijpe vruchten afvallen en ze dan verzamelen. Dergelijke verzamelde vruchten zijn NIET geschikt om te bewaren. Sommige vruchten zijn overrijp en kunnen een afwijkende (alcoholische) smaak hebben.
- Sorteer na het oogsten de bessen op rijpheid. Rijpe bessen kan je beter niet bij de (iets) onrijpe bessen bewaren, want ze versnellen de rijping.

KENMERKEN VAN DE KIWIBESSEN.
Kiwibessen zijn sterkgroeiende klimplanten met zeer gezonde, lekkere bessen!
Breng meer kleur en smaak in uw tuin met een minder alledaagse fruitsoort, de kiwibes (Actinidia arguta).
De zoete, groene bessen (minikiwi's, kiwibessen) rijpen vanaf half september gedurende een drietal weken.
Kiwibessen zijn gemakkelijke klim- en leiplanten die wel enige steun vragen. Een pergola of een zonnige muur (schutting) met horizontale draden zijn zeer geschikt. Deze bijzondere fruitsoort moet bestoven worden door een mannelijke kiwibes. Er zijn ook zelfbestuivende kiwibessen die kleinere bessen geven.
Kiwibessen zijn zeer weinig vatbaar voor schimmelziekten, waardoor gewasbehandelingen meestal niet nodig zijn.
De groene haarloze bessen zijn rijk aan vitaminen, nuttige mineralen en antioxidanten.

Zeer vroeg rijpend (1/2 of eind aug.) is 'Genova'. 'Jumbo' en 'Issai' (zelfbestuivend) zijn rond 15 september rijp. Planten in potten of kuipen rijpen iets vroeger dan deze in volle grond.
Laat de kiwibessen rijpen op de plant zelf! Eventueel kan u een opvangnet plaatsen om de rijpe (afvallende) bessen op te vangen.
Eetrijpe bessen zijn iets gerimpeld en voelen een beetje zacht aan.
Overrijpe bessen kunnen een afwijkende (alcoholische) smaak krijgen.

De kiwibes is een ideale kiwi voor ons klimaat. Het is een sierlijke klimplant met haarloze (gladde) vruchten. De rijpe vruchten worden met de schil gegeten.
De vruchten zijn zeer zoet en bevatten tweemaal zoveel vitamine-C als de gewone groene kiwi.
De vruchten rijpen vanaf begin september en een volwassen plant kan 20 tot 30 kg lekkere bessen opleveren (Ca 12 ton per ha). Iets onrijpe bessen bewaren langer dan eetrijp geplukte bessen.

Een vroegtijdige bladvergeling en bladval kan veroorzaakt worden door spintmijten die aan de bladonderzijde sap opzuigen. Droog en warm weer is bevorderlijk voor de uitbreiding van spintmijten.
In een droge zomer kan het nodig zijn van regelmatig water bij te geven. Kiwibessen hebben een oppervlakkig groeiend wortelgestel en verdragen geen onderbegroeiing.
Vruchtverruwing en zonnebrand komen voor in een periode van extreem warm en droog weer.
Meestal komen er weinig of geen ziekten en plagen voor bij kiwi's. Lentenachtvorst in april kan de jonge scheuten (en bloemknoppen) beschadigen.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM KIWIBESSEN - KIWIBERRIES - ACTINIDIA ARGUTA.
Kiwibessen vermeerderen met zomerstekken.
Kiwibessen planten en verzorgen.
Laat kiwibessen niet winden rond draden en palen!
Meer lezen over de vermeerdering en snoei van kiwi's.
Vitaminerijke bessen oogsten van kiwibessen/kiwiberry - Actinidia arguta.

FILMPJES OVER KIWIBESSEN (Nieuw venster).
Een eerste filmpje over kiwibessenteelt
Oogsten van kiwibessen oogsten door Gerard Metz, directeur Sint Geertruid (proeftuin kleinfruit)
K.G. Fruit uit Kapelle (NL)
Engelstallige film ivm verschillende rassen (Michael De Clerck)

Eén keer per maand praktische fruittips ontvangen? Schrijf je hier in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief.
Labels: Actinidia arguta, arguta kiwi, kiwiberry, kiwibessen, minikiwi, kiwibessen oogsten, kiwibessen plukken, rijpe kiwibessen, kiwiberry oogsten, minikiwi oogsten

maandag 18 september 2017

Plukken van herfstperen! (Pyrus communis cv's)


'Dubbele Flup' (syn. 'Beurré de Mérode'). In 2015 begin september rijp.
'Bonne Louise d'Avranches'

'Concorde' gelijkt erg op 'Conference', maar is gladder van schil.

'Légipont'

'Packham's Triumph'

Herfstperen worden in september geplukt. Ze zijn maar kort te bewaren in de koelkast, maar de smaak is meestal heel goed.

Heb je het geluk van zelf enkele perenbomen in uw tuin te hebben dan kan je waarschijnlijk reeds genieten van vers geplukte peren! Deze peren zijn soms kleiner of minder mooi dan deze van de winkel, maar de smaak maakt dat ruim goed!
Herfstperen zijn te gebruiken vanaf (half) september tot december.
De meest aanbevolen herfstperen (en bewaartijd) voor liefhebbers zijn:
- 'Dubbele Flup' (enkele dagen)
- 'Beurré Lebrun' (tot okt.)
- 'Beurré Six' (tot dec)
- 'Bonne Louise d'Avranches' (enkele dagen)
- 'De Curé' (tot dec)
- 'Gros Louise' (enkele dagen)
- 'Jeanne d'Arc' (tot dec)
- 'Jules d'Airoles' (tot dec.)
- 'Durondeau' (tot okt.)
- 'Conference' (tot okt/dec)
- 'Concorde' (tot okt/dec.)
- 'Légipont' (syn. 'Charneux') (tot okt)
- 'Packham's Triumph'

Laat vruchtbaar en onregelmatig productief: (Minder aan te raden)
- 'Beurré Hardy'
- 'Doyenné du Comice' --> goede tussenstam voor perenrassen met onverenigbaarheid.

AANBEVOLEN PLUKDATA VOOR HERFSTPEREN (liefhebbersteelt).
- Bonne Louise d'Avranches: begin/half september (Zeer productief, maar is niet te bewaren en wordt snel melig)
- 'Concorde' en 'Conference': vanaf 5 september tot ca 5 oktober.
- 'Doyenné du Comice': eind september tot midden oktober.
- 'Durondeau': vanaf 15 tot 30 september
- 'Légipont' (syn. ‘Charneux’): vanaf 12 tot 30 september (begin oktober)
Op een warme standplaats en op zandgrond is de fruitoogst vroeger dan op leem- en kleigronden. Door de zonnige en droge maanden juni en juli is de pluk in 2017 vroeger dan andere jaren.

Hebt u een onbekend perenras (of appelras) waarvan u graag de naam wil weten? Bezoek dan in oktober een pomologische tentoonstelling (fruithappening) waar pomologen de onbekende vrucht kunnen benoemen. Voor data en plaatsen zie FruitABC-nieuwsbrief!

PLUKTTIPS.
Plukrijpe vruchten komen gemakkelijk los van de boom en hebben een iets zoete smaak. Ook hebben de pitten dan een lichtbruine of zwarte kleur.
Pluk de vruchten met steel af en leg ze voorzichtig neer in een kist.
Kijk goed uit met de stelen, want deze kunnen andere vruchten beschadigen.
Eetrijpe peren kan u beter niet aan de boom laten hangen, maar allemaal ineens afplukken.
Vruchten die te lang aan de boom blijven hangen putten de boom uit, waardoor er volgend jaar kans op een slechte oogst is.
Bewaar geplukte peren zo snel mogelijk op een koele plaats. Bewaarperen kan je beter niet samen met eetrijpe peren bewaren.

NAZORGEN.
Valfruit en fruit dat beschadigd is kan u best zo snel mogelijk verwerken.
Peren die aangetast zijn door de perenmade (fruitmot) zijn vroeger rijp dan onbeschadigde peren. Ruim aangetaste peren regelmatig op en gebruik ze voor verwerking of geef ze aan de kippen.
Meer lezen over perenrassen, perensnoei en problemen bij peren.

BOEKENTIP voor EEN SUCCESVOLLE FRUITTUIN.
Meer lezen over "Gemakkelijk fruit. Fruit uit eigen tuin, terras en balkon" (Auteur Guy De Kinder, Kosmos Uitgevers).
Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.

NUTTIGE WEBLINKS OP DEZE BLOG IVM PERENBOMEN:
Nationale plukdag voor appels en peren in Nederland (19 en 26 sept 15): http://www.lto.nl/agenda/10863296/Landelijke-appelplukdag-2015
Aanbevolen plukdata voor appels en peren.
Goed plukken is een kunst. (Tekeningen met tips om te plukken zonder beschadigingen)
Schurft op uw appel- en perenbomen. Oorzaken, preventie en bestrijding.
Fruitsoorten die narijpen en iets onrijp mogen geplukt worden: appel, peer, perzik, ....
Bestuivingslijsten en bestuiving van perenbomen.

Hebt u een perenboom met abnormaal weinig vruchten? Dit kan een gevolg zijn van lentenachtvorst, een beurtjaar of door verkeerde wintersnoei.
Ontbreekt een passende bestuiver bij uw perenboom? Probeer dan een tweede of derde perenras op uw perenboom te oculeren of chipbudding. Ook deze maand kan u dit "chipbudden" toe passen.
Betere bestuiving en meer vruchten door te oculeren!

Groente- en Fruit Encyclopedie met uitvoerige snoeiinformatie voor perenbomen.

Eén keer per maand fruitnieuwtjes ivm praktische werkzaamheden ontvangen? Schrijf je NU in voor de Fruit-ABC nieuwsbrief. Data en plaatsen van fruitige activiteiten in Nederland en België worden in deze nieuwsbrief vermeld.
Labels: herfstperen, perenpluk, pluk peren, Pyrus communis, herfstpeer, plukken herfstperen, herfstperen plukken, plukken van peren, herfstperen oogsten,

woensdag 13 september 2017

Houtrupsen van de Gestippelde houtvlinder (Zeuzera pyrina)


Foto 01: Klein gaatje in de stam of in sommige takken

Foto 02: vochtig boormeel (houtpulp) op de grond nabij het gaatje in de stam

Foto 03: met een stevige metalen draad voorzien van een haakje kan je de houtworm uit de boorgang halen. De boorgang kan soms 40 cm ver zijn!

Foto 04: vangdraadje voorzien van haakje en houtrups die uit het boorgaat werd gehaald

Foto 05: De gele houtrups kan 5-6 cm lang zijn.

KLIK OP DE AFBEELDINGEN OM DEZE GROTER TE MAKEN!
De gele houtrups op bovenstaande foto zat in de stam van een hoogstamappelboom. Aan de voet van de boom lag er wat vochtig boormeel (houtpulp).
De rups haal je uit de vraatgang (ca 30-40 cm lang) met een dunne metaaldraad waaraan een haakje is geplooid.

Het gaatje in de stamschors wordt toegesmeerd met lacbalsem (wondhelend product).

KENMERKEN
Gele houtrups met vele zwarte punten. Kop en halsschild is donkerbruin. Lengte 5-6 cm.
De rups leeft in het merg van dunnere takken en soms ook in tamelijk jonge boomstammen.
De dunne takken en slechtgroeiende bomen kunnen hierdoor afsterven.
De houtrups overwintert twee of drie jaar in de boom.
Bomen met aantasting in de stam sterven meestal na enkele jaren af. Aantastingen in de takken kan je wegsnoeien ofwel kan je de boorgaten opensnijden om de houtrupsen op te sporen.

De vlinder is ongeveer 3 cm groot en is wit met sterk glanzende blauwe vlekken. Deze opvallende nachtvlinder vliegt van mei tot augustus.
Eiafzetting op de snoeiwonden en in boomspleten vanaf juni tot augustus.

VATBARE BOMEN
Appelbomen, perenbomen, sierappels, tamme kastanje, populieren, maretak, gewone es, esdoorn, berk, lijsterbes, sering en beuk.

BESTRIJDING:
Snoei aangetaste takken weg en verbrand ze.
Controleer jaarlijks jonge vatbare bomen op aantasting.

INFOBRONNEN.
Met dank aan professionele boomsnoeier & pomoloog Heyerick Patrick van www.hoogstamboomgaard.be op de Openmonumentendag te Ename van 10 september 2017 voor de interessante demo!

NUTTIGE LINKS:
Boek "Schadelijke en nuttige insecten en mijten in fruitgewassen" van A. van Frankenhuyzen.
Meer over de gestippelde houtvlinder. (Hoogstamboomgaard)

Groente- en Fruit Encyclopedie (Auteurs: Luc Dedeene & Guy De Kinder) met praktische tips voor alle fruitbomen.